اینترنت و موبایل با افزایش قیمت نفت گران می شوند شوک نفتی به تراشه
ابرنت: افزایش قیمت نفت فقط مسئله پالایشگاه ها، خودرو ها و بودجه دولت ها نیست. وقتی نفت گران می شود، زنجیره ای از هزینه ها در سراسر اقتصاد دیجیتال را زیاد می کند.
به گزارش ابرنت به نقل از مهر؛ جنگ اخیر در منطقه غرب آسیا و تجاوز نظامی نیروهای آمریکا و رژیم صهیونیستی به خاک ایران یک واقعیت کمتر دیده شده را آشکار کرده است. صنعت فناوری عمیقاً به انرژی، حمل و نقل، مواد خام و ثبات ژئوپلیتیک وابسته است. افزایش قیمت نفت فقط مسئله پالایشگاه ها، خودرو ها و بودجه دولت ها نیست. وقتی نفت گران می شود، زنجیره ای از هزینه ها در سرتاسر اقتصاد دیجیتال، از برق مراکز داده و تولید تراشه تا حمل تجهیزات، بیمه دریایی، سرمایه گذاری در هوش مصنوعی و قیمت غائی خدمات دیجیتال فعال می شود. طبق گزارش اخیر تشدید باردیگر تنش ها بر سر ترک مخاصمه ایران موجب شد قیمت نفت برنت و نفت خام آمریکا به بالای ۱۰۰ دلار در هر بشکه برسد. همین گزارش تاکید می کند که محدودیت در تنگه هرمز و اختلال در جریان نفت، بازار را در وضعیت نوسان شدید نگه داشته است. این عدد برای صنعت فناوری فقط یک شاخص انرژی نیست؛ بلکه علامتی از ورود هزینه های زیرساختی به مرحله ای پرریسک تر شمرده می شود.
فناوری دیجیتال روی زمین انرژی ایستاده است
تصور رایج این است که اقتصاد دیجیتال از اقتصاد صنعتی فاصله گرفته است، اما مراکز داده، کارخانه های تراشه، شبکه های ابری و زیرساخت های هوش مصنوعی همگی به برق پایدار، ارزان و قابل پیشبینی نیاز دارند. آژانس بین المللی انرژی پیشبینی کرده است مصرف برق مراکز داده از ۴۸۵ تراوات ساعت در سال ۲۰۲۵ به حدود ۹۵۰ تراوات ساعت در سال ۲۰۳۰ برسد و مصرف مراکز داده متمرکز بر هوش مصنوعی در همین دوره سه برابر شود. به همین دلیل، هر شوک در بخش انرژی مستقیماً در اقتصاد هوش مصنوعی، رایانش ابری و خدمات دیجیتال منعکس می گردد. اثر نفت بر برق در همه کشورها یکسان نیست، برای اینکه قسمتی از برق جهان از گاز، زغال سنگ، انرژی هسته ای و منابع تجدیدپذیر تامین می شود. در عین حال، افزایش نفت معمولا هزینه سوخت، حمل و نقل، بیمه، مواد اولیه، تجهیزات و انتظارات تورمی را بالا می برد. نتیجه آنست که شرکتهای فناوری، حتی اگر مستقیماً نفت مصرف نکنند، از مسیر هزینه برق، سرمایش، لجستیک و سرمایه گذاری لطمه می بینند.
تراشه ها و تأثیر مستقیم شوک نفتی
صنعت تراشه از حساس ترین بخش های فناوری در مقابل شوک انرژی شمرده می شود. کارخانه های تولید تراشه با مصرف عظیم برق، آب، گازهای صنعتی و مواد شیمیایی فعالیت می نمایند. مؤسسه بین المللی «IDC» در ارزیابی خود از نتایج جنگ غرب آسیا تصریح کرده است که افزایش قیمت انرژی هزینه مراکز داده، تولید نیمه هادی ها، لجستیک و تولید صنعتی را بالا می برد و می تواند اولویت بندی پروژه های هوش مصنوعی و تحول دیجیتال را تغییر دهد. دراین میان، مسئله فقط برق نیست. اختلال در صادرات گاز مایع قطر و تنگه هرمز، بازار هلیوم را هم تحت فشار قرار داده است. هلیوم برای تولید تراشه، تصویربرداری پزشکی و برخی فرایندهای صنعتی پیشرفته اهمیت راهبردی دارد. از همین روی، رویترز گزارش کرده است که اختلال در فرآوری گاز قطر، قیمت نقدی هلیوم را از زمان شروع بحران حدودا دو برابر کرده است. این بدین معنا است که جنگ ایران از مسیر انرژی و گازهای صنعتی، به قلب زنجیره تولید تراشه نفوذ کرده است.
وضعیت هوش مصنوعی در مقابل نفت صد دلاری
رشد هوش مصنوعی بر پایه محاسبات ارزان و انبوه بنا شده است. مدلهای بزرگ زبانی، سیستم های مولد تصویر، زیرساخت های ابری و پردازنده های گرافیکی همگی به برق، سرمایش، تراشه و سرمایه گذاری سنگین نیاز دارند. وقتی بهای نفت در هر بشکه بالای صد دلار تثبیت می شود، سه فشار هم زمان شکل می گیرد:
· هزینه عملیاتی مراکز داده افزایش خواهد یافت
· تولید تراشه گران تر می شود
· سرمایه گذاران نسبت به پروژه های پرهزینه تر محتاط تر می شوند
در چنین وضعیتی، شرکتهای بزرگ فناوری احتمالا پروژه های هوش مصنوعی را متوقف نمی کنند، اما اولویت ها تغییر می کند. پروژه های نمایشی، آزمایشی و کم بازده کنار می روند و سرمایه به سوی زیرساخت هایی حرکت می کند که بازده مستقیم، مشتری قطعی و دسترسی مطمئن به انرژی دارند. به بیان ساده، کارشناسان اعتقاد دارند که هوش مصنوعی بعد از جنگ ایران بالاتر از گذشته به جغرافیای انرژی وابسته می شود.
تنگه هرمز و امنیت اقتصاد دیجیتال
تنگه هرمز فقط مسیری ساده برای انتقال نفتی نیست. طبق داده های اداره اطلاعات انرژی آمریکا، این تنگه یکی از مهم ترین گذرگاه های نفتی جهان است و اختلال در آن اثر فوری بر بازار انرژی دارد. آژانس بین المللی انرژی هم اعلام نموده که در سال ۲۰۲۵ بخش مهمی از گاز مایع عبوری از این تنگه به بازارهای آسیایی می رفته است و حدود ۲۷ درصد واردات گاز آسیا از مسیر هرمز تامین شده است. این نکته برای صنعت فناوری اهمیت ویژه دارد، برای اینکه شرق آسیا مرکز ثقل تولید تراشه، نمایشگر، حافظه، سرور و تجهیزات الکترونیکی است. در حالی که انرژی آسیا گران یا پروسه تامین آن مبتلا به اختلال می شود، هزینه تولید در کره جنوبی، تایوان، ژاپن و چین هم تحت تأثیر قرار می گیرد. این فشار در نهایت به قیمت سرورها، کارت های گرافیکی، تجهیزات مخابراتی، گوشی هوشمند، لپ تاپ و خدمات ابری انتقال می یابد. بنابراین، مخاطب باید بداند که افزایش قیمت نفت فقط در نرخ بنزین یا بودجه دولت دیده نمی شود؛ بلکه این افزایش می تواند در قیمت گوشی، لپ تاپ، اینترنت، خدمات ابری، نرم افزارهای اشتراکی و حتی هزینه توسعه کسب وکارهای دیجیتال هم ظاهر شود.
برندگان و بازندگان فناوری در شوک نفتی
در سطح جهانی، همه شرکتهای فناوری به یک اندازه لطمه نمی بینند. شرکت هایی که مالک مراکز داده کم مصرف، قراردادهای طولانی مدت برق، نیروگاه اختصاصی یا دسترسی به انرژی تجدیدپذیر دارند، موقعیت بهتری پیدا می کنند. از طرف دیگر، شرکت هایی که فقط مصرف کننده خدمات پردازشی هستند و توان چانه زنی برای تامین انرژی ارزان ندارند، لطمه پذیرتر می شوند. به همین دلیل، مزیت رقابتی آینده فقط در تراشه قوی تر یا مدل هوش مصنوعی بهتر خلاصه نمی شود و دسترسی به برق پایدار، ارزان و امن هم قسمتی از قدرت فناورانه به حساب می آید. جنگ ایران با متجاوزان آمریکایی و صهیونیست نشان داد که فناوری از ژئوپلیتیک جدا نیست. نفت گران، فقط شاخص بازار انرژی نیست و نشانه ای از افزایش هزینه در عمق اقتصاد دیجیتال شمرده می شود. صنعت فناوری برای رشد به برق، تراشه، گازهای صنعتی، حمل و نقل امن، سرمایه ارزان و ثبات سیاسی نیاز دارد. هر اختلال جدی در این مؤلفه ها می تواند آینده هوش مصنوعی، تولید تراشه و خدمات دیجیتال را کندتر، گران تر و متمرکزتر کند. بطور خلاصه همین گزارش تأکید می کند که محدودیت در تنگه هرمز و اختلال در جریان نفت، بازار را در وضعیت نوسان شدید نگه داشته است. آژانس بین المللی انرژی پیشبینی کرده است مصرف برق مراکز داده از ۴۸۵ تراوات ساعت در سال ۲۰۲۵ به حدود ۹۵۰ تراوات ساعت در سال ۲۰۳۰ برسد و مصرف مراکز داده متمرکز بر هوش مصنوعی در همین دوره سه برابر شود. از همین روی، رویترز گزارش کرده است که اختلال در فرآوری گاز قطر، قیمت نقدی هلیوم را از زمان آغاز بحران حدودا دو برابر کرده است.
این مطلب ابرنت را می پسندید؟
(0)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط ابرنت
نظرات بینندگان ابرنت در مورد این مطلب
لطفا شما هم در مورد این مطلب نظر دهید